*[دولت خاتمي] براي اقتصاد حرف روشن و مشخصي نداشت،در مسائل سياسي و اداره ي امور فرهنگي جامعه بيشتر منفعلانه با جريانات برخورد مي کرد و الگوي معيني براي جامعه طرح ريزي نکرده بودند.
* در رابطه با برنامه هاي معيشتي مردم، مي بينيد که در طول 7سال[83-1376] تورم سرسام آور شده است و قابل کنترل نيست و کسي امروز اطمينان قيمت کالاهاي فردا را ندارد. نمودار بيکاري ارتفاع بالايي را نشان مي دهد، از طرفي قدرت خريد مردم به شدت کاهش يافته است و جامعه از نظر معيشتي با هيچ افق و تحولي روبرو نگرديده است.
*برخوردي که جاح چپ در اين مدت[83-1376] انجام داد فوق العاده به ضرر کشور و نظام اجرايي بود. برخورد جناحي و ناديده گرفتن تخصص انسان ها به جرم و بهانه ي همکاري با دولت راست، که غير قابل جبران است.
*مساله ي ديگر کمبود کادر مجرب در عرصه ي مديريت اجرايي است. آنها از داشتن مديريت توانمند و آگاه و با تجربه محروم بودند.
*پرسشگر: اگر اجازه دهيد سوالي در رابطه با مسائل بين المللي مطرح کنم. نظر شما در خصوص شعار تنش زدايي دولت آقاي خاتمي چيست و بفرماييد چه موفقيتي در اين زمينه داشته اند؟
پاسخ: موضوع را نفي نمي کنم. هر برنامه اي تا حدودي به يک ميزاني موفقيت داشته است اما هزينه هاي مادي و معنوي که براي آن صرف شد در مقابل ميزان بازدهي و اثري که داشته اگر مقايسه اي داشته باشيم ناچيز بوده است. در بعد تنش زدايي بايد عرض کنم که ... موفقيت هايي نداشته ايم.
*پرسشگر:جناح حاکم در دفاع از خود مي گويد :جناح مقابل سنگ اندازي هايي داشته است.نظر شما در اين مورد چيست؟
پاسخ: ببينيد،همين که گفتند ، نگذاشتند،يعني ناکارآمدي و ناتواني.
فکر مي کنيد اين جملات متعلق به کيست و کجا عنوان شده است؟ اظهارات فوق بخشي از مصاحبه ي مردي است که به گفته ي مصاحبه گر "دوهفته نامه ي ايلام فردا" حامل کوله باري از تجربه و تخصص بوده و از دردهاي جامعه آگاهي دارد و از آنها صحبت مي کند.
"حاج فتاح اسماعيلي" مصاحبه ي فوق را در خرداد ماه 1383 با نشريه اي انجام داد که اينک اين نشريه ، فرمان عزلش را قبل از عزل شدن ،در تيتر اول و زودتر از ساير نشريات محلي، به اطلاع عموم مي رساند. نشريه اي که زماني حاج فتاح، در چند نوبت آن را جايگاهي مي دانست که در آن، يا دولت خاتمي را مورد آماج نقدهاي خود قرار مي داد و يا از برنامه هاي دولت جديد حمايت مي کرد. اينک اين نشريه چندين شماره است که به بزرگترين منتقد حاجي تبديل شده و براي عزلش لحظه شماري مي کند.فتاح اسماعيلي در سال هاي صدارت خاتمي، در گفتگو با نشريه ي ايلام فردا و ... اينگونه عملکرد دولتي را نقد مي کرد که اينک آرزوي بسياري از ايرانيان، بازگشت مجدد رئيس آن دولت، به مسند رياست جمهوري است.
به نظر مي رسد تاريخ را براي اسماعيلي دوبار بايد تورق زد، يکي قبل از تصدي مسند فرمانداري ايلام و ديگري بعد از آن. فتاح اسماعيلي که قبل از صدارتش اغلب عملکردهاي دولت خاتمي را اينگونه زير سوال مي برد اينک بايد با چشمان خود نظاره کند که مخالفان سياسي و حتي دوستان سابقش،چگونه از فاتح نبودن و بي تدبيريش مي گويند و از حکايات گلستان سعدي برايش حکايت مي خوانند.
به راستي تاريخ کتاب عبرت است و بزرگترين درسش ، کسب تجربه مي باشد. تاريخ است که به ما يادآور مي گردد که گر نقد کردي منصفانه نقد کن و الا روزي ممکن است خود نيز گرفتار نقد غيرمنصفانه گردي. اگرروزي روئيت تصاويرحاج فتاح،برصفحات جرايد محلي،مترادف بانقددولت خاتمي باجملات و واژه هايي بود که برخي از آنها در صدر اين نوشتار آمده، اينک تصوير حاجي، مساوي با شديدترين نقدها بر عملکرد او،درمسند فرماندار ايلام مي باشد.و اين شايدبزرگترين ميراث حاج فتاح اسماعيلي براي همه ي ما باشد. رعايت انصاف در نقد و عدالت در گفتار، بزرگترين درس از زندگي مردي است که اينک نشريات محلي، غزل خداحافظي اش را خوانده اند. ارمغان حاج فتاح اسماعيلي را بايد پاس داشت چرا که ممکن است روزي خود نيز گرفتار عبرت تاريخ گرديم.